Zakażenia żeńskich narządów płciowych to częsta przyczyna wizyt w gabinetach ginekologicznych. Wyróżnia się infekcje bakteryjne, grzybicze i pasożytnicze. Do typowych objawów zapalenia pochwy zalicza się m.in. upławy oraz pieczenie i swędzenie okolic intymnych. Właściwa terapia i odpowiednia higiena zapobiega wystąpieniu poważnych powikłań przewlekłych, nawracających infekcji intymnych.


Jakie są przyczyny zapalenia pochwy? Jak rozpoznać infekcję intymną?

Pod pojęciem infekcje intymne kryje się szeroka grupa chorób o różnorodnych przyczynach i objawach. Wyróżnia się infekcje dolnego odcinka narządów płciowych (sromu, pochwy i szyjki macicy) oraz górnego odcinka (macicy, jajników, jajowodów i przymaciczy). Zapalenia dolnego odcinka narządów płciowych należą do często spotykanych chorób, z którymi pacjentki zgłaszają się do ginekologa. Są to w wielu przypadkach nawracające infekcje intymne. Najczęściej u pacjentek diagnozowana jest grzybica pochwy oraz bakteryjne zapalenie pochwy.

Infekcje grzybicze – w tym przypadku główna dolegliwość pacjentek to nasilone pieczenie w pochwie i swędzenie okolic intymnych. Typowe są białe, serowate upławy. Ściany pochwy pokryte są białawym, dającym się łatwo oddzielić nalotem – koloniami grzyba. Czynnik wywołujący to nadmiernie rozwijający się grzyb z rodziny drożdżaków – Candida albicans.

Infekcje bakteryjne – bakteryjna waginoza – w wielu przypadkach ta infekcja intymna przebiega bezobjawowo. Z czasem mogą pojawić się szare lub mleczne upławy o bardzo nieprzyjemnym, rybim zapachu, drażniące okolice narządów płciowych. Przyczyną bakteryjnej waginozy są drobnoustroje, takie jak Gardnerella vaginalis, Corynebacterium vaginalis, Peptostreptococcus, Bacteroides i inne.

Rzęsistkowica, chlamydioza i inne rodzaje infekcji intymnych


Grzybicze zapalenie pochwy i infekcje o podłożu bakteryjnym to nie jedyne rodzaje zakażeń, które stają sie przyczyna wizyt u ginekologa. Pojawienie się upławów z pochwy czy nieprawidłoweh wydzielnyny może wskazywać także na inne dolegliwości.

    Rzęsistkowica – należy do częstych infekcji intymnych, wywoływana jest przez pasożyta Trichomonas vaginalis. Ma charakter przewlekły, a wśród objawów wyróżnia się obfite, pieniste upławy o zabarwieniu szaro-żółtym i mdłym zapachu, pieczenie i ból narządów płciowych.

    Chlamydioza i rzeżączka – są to często współistniejące infekcje intymne, wywołane odpowiednio przez Chlamydia trachomatis i Neisseria gonorrhoeae. W przeciwieństwie do poprzednich chorób, zakażenia te przebiegają bez zmian zapalnych w pochwie, a zatem nie wywołują typowych dolegliwości. Obecna jest śluzowo-ropna wydzielina z kanału szyjki macicy. W wielu przypadkach infekcji intymnej towarzyszy zakażenie układu moczowego i to dopiero ono przyciąga uwagę pacjentek ze względu na bolesne objawy.

    Infekcje wirusowe – typowa nawracająca infekcja intymna to opryszczkowe zapalenie sromu. HSV-1, czyli wirus opryszczki płciowej powoduje powstawanie drobnych, sączących się pęcherzyków. Zmiany są bolesne, przebiegowi infekcji towarzyszy często gorączka, powiększenie węzłów chłonnych pachwinowych oraz dolegliwości z zakresu układu moczowego. Ze względu na charakter wirusa, który przebywa w organizmie w uśpieniu, bardzo częste są nawroty infekcji intymnej po pozornym ustąpieniu objawów, w przypadku osłabienia odporności lub innego zakażenia.

    Inne choroby – oprócz przedstawionych powyżej, lista czynników chorobotwórczych wywołujących nawracające infekcje intymne jest jeszcze długa. Do rzadszych dolegliwości dolnego odcinka narządów płciowych zaliczyć można np. choroby takie jak promienica, wywołana przez pałeczki Actinomyces czy kiła, spowodowana infekcją krętkiem bladym.

Dlaczego infekcje intymne nawracają?


Pacjentki często zadają pytanie: dlaczego infekcje intymne nawracają? Co istotne, dzieje się to czasem nawet po leczeniu i ustąpieniu objawów na bardzo długi czas. Nawracające zapalenie pochwy to poważny problem, którego nie należy ignorować. Stać może za tym kilka przyczyn.

    Zakażenie partnera seksualnego – infekcje intymne u mężczyzn znacznie częściej niż u kobiet przebiegają bezobjawowo, zatem partner może nawet nie mieć świadomości, iż stanowi źródło zakażenia. Leki w zakażeniu męskich narządów płciowych są podobne jak u kobiet, dlatego należy rozważyć wspólną terapię lekową.

    Zaburzenia gospodarki hormonalnej: okres menopauzy, ciąży, stosowanie antykoncepcji hormonalnej. Związane jest to z wpływem hormonów na prawidłowy stan flory fizjologicznej pochwy, jej pH oraz ogólną odporność.

    Współistniejące choroby: cukrzyca, otyłość, zaburzenia odporności. W tych przypadkach nawet po wyleczeniu wstępnego zakażenia, drobnoustroje dość szybko ponownie są w stanie zająć sprzyjające im środowisko pochwy i szyjki macicy, prowadząc do częstych infekcji intymnych.

    Nadużywanie antybiotyków, przewlekła steroidoterapia – lecząc nawet infekcje górnych dróg oddechowych, antybiotyki docierają z krwią do wszystkich tkanek ciała, również okolic intymnych. W związku z tym osłabiona jest naturalna flora bakteryjna pochwy, która w prawidłowym stanie zapobiega rozwojowi czynników chorobotwórczych. Steroidoterapia natomiast osłabia ogólną odporność organizmu.

    Zbyt krótkie leczenie infekcji intymnych – zdarza się, że pacjentki odstawiają leki od razu po ustąpieniu objawów. Jest to błędne postępowanie, gdyż dolegliwości ustępują zanim dojdzie do całkowitej eliminacji wszystkich komórek grzybów czy bakterii. W związku z tym, w przypadku nadal korzystnego środowiska pochwy i szyjki macicy, pozostałe drobnoustroje po pewnym czasie ponownie zaczną się intensywnie namnażać, powodując nawracanie infekcji intymnych.

    Niewłaściwe dbanie o higienę okolic intymnych – zaliczyć tutaj należy nie tylko rzadkie mycie okolic płciowych, ale także używanie niewłaściwych środków myjących, które wypływają negatywnie na pH pochwy, współdzielenie ręczników z innymi osobami, korzystanie z publicznych toalet.

 
Jak leczyć częste, nawracające zapalenie pochwy?


Leczenie uporczywych infekcji intymnych innego typu zależy od wywołujących je czynników W większości przypadków sprowadza się do stosowania środków dopochwowych w postaci globulek, kremów i maści. Uporczywe, nawracające infekcje intymne często wymagają wydłużonego okresu stosowania leków (nawet do pół roku) lub dołączenia preparatów doustnych, aby całkowicie wyeliminować drobnoustroje chorobotwórcze z organizmu.

    Leczenie nawracającej grzybicy pochwy możliwe jest za pomocą środków działających miejscowo, np. nystatyny i klotrimazolu dostępnych w postaci kremów lub tabletek dopochwowych. Ciężkie przypadki wymagają dodania leku doustnego: itrakonazolu, flukonazolu.

    Bakteryjna waginoza wymaga stosowania antybiotyku, którym najczęściej jest metronidazolu lub klindamycyna.

    W przypadku nawracającej infekcji intymnej rzęsistkiem pochwowym, lekiem z wyboru jest także metronidazol lub tinidazol.

    Zakażenie chlamydiami leczone jest antybiotykami – azytromycyną, tetracykliną lub doksycykliną, a często współistniejąca rzeżączka wymaga podania penicyliny, ampicyliny lub amoksycyliny.

    Nawracająca opryszczka narządów płciowych wymaga doustnego leczenia acyklowirem.

Jak uniknąć nawrotów stanów zapalnych pochwy?

Uniknięcie częstych infekcji intymnych jest w wielu przypadkach możliwe przy przestrzeganiu kilku prostych zasad:

    dbanie o higienę intymną własną oraz partnera seksualnego przy użyciu odpowiednich środków pielęgnacyjnych, np. prawidłowo dobranych żeli do higieny intymnej;

    zaprzestanie współdzielenia ręczników, korzystanie z publicznych toalet tylko z wykorzystaniem własnych jednorazowych podkładek;

    sumienne stosowanie leków przepisanych przez lekarza w przypadku każdej infekcji;

    regularna kontrola stanu zdrowia;

    stosowanie probiotyków ginekologicznych – środków leczniczych zawierających szczepy fizjologicznych bakterii Lactobacillus, zapewniających równowagę środowiska pochwy – w szczególności po stosowaniu antybiotykoterapii lub po przebytej infekcji intymnej;

    zmiana diety – szczególnie w przypadku, gdy problemem są nawracające grzybice pochwy – należy unikać nadmiaru cukrów prostych (zawartych m.in. w słodyczach, słodkich napojach) i tłuszczów; jadłospis warto wzbogacić o produkty z pełnego ziarna, jogurty naturalne, chude mięso; witaminy (a szczególnie wzmacniającą odporność witaminę C) dostarczyć można w postaci warzyw i owoców.

Jakie są powikłania infekcji intymnych?


Częste, nawracające infekcje intymne są uciążliwe w codziennym życiu. Co więcej, niewłaściwie leczone mogą prowadzić do poważnych konsekwencji dla zdrowia. Pozornie błahe infekcje dolnego odcinka narządów rodnych w miarę rozwoju mogą rozszerzać się na pozostałe narządy – jamę macicy, jajowody czy jajniki, prowadząc m.in. do zapalenia przydatków.

Konsekwencją przewlekłego zapalenia przydatków może być niedrożność jajowodów, prowadząca do bezpłodności. Nieleczone infekcje intymne mogą również przechodzić do układu moczowego, wywołując bolesne dolegliwości dyzuryczne (zapalenie cewki moczowej, pęcherza moczowego) czy objawy ogólnoustrojowe.

AUTOR
lek. Kornel Gajewski medycyna rodzinna

Prześlij komentarz

Obsługiwane przez usługę Blogger.