Niedoczynność tarczycy może mieć wiele przyczyn. Objawy niedoczynności tarczycy, zarówno pełnoobjawowej, jak i subklinicznej niedoczynności tarczycy, mogą być bardzo różne i dotyczą różnych układów narządów. Utrudnia to jednoznaczne postawienie diagnozy, dlatego konieczne są badania w kierunku niedoczynności tarczycy. Jak przebiega leczenie tej choroby tarczycy?

Niedoczynność tarczycy wiąże się z niedoborem hormonów tarczycy. Przyczyny niedoczynności tarczycy mogą być być rozmaite - od choroby autoimmunologicznej po uraz mechaniczny. Również objawy niedoczynności tarczycy są na tyle różnorodne, że często zdarza się, że pacjenci leczeni są z powodu kilku różnych chorób (np. depresji, zbyt wysokiego poziomu cholesterolu, problemów skórnych czy sercowych). Dotyczy to zwłaszcza postaci subklinicznej niedoczynności tarczycy. Co trzeba wiedzieć o niedoczynności tarczycy?

Niedoczynność tarczycy: przyczyny


    choroba Hashimoto - przewlekłe autoimmunologiczne (limfocytowe) zapalenie tarczycy - niebolesne zapalenie tarczycy, powoli niszczące tarczycę i prowadzące do zmniejszenia produkcji hormonów

Subkliniczna niedoczynności tarczycy ma podobne przyczyny, jak kliniczna.


    operacyjne usunięcie tarczycy z powodu np. raka tarczycy, choroby Gravesa i Basedowa czy wola guzkowego nadczynnego powoduje trwałą niedoczynność tarczycy, a jej stopień zależy od tego, czy usunięto cały gruczoł czy np. jeden jego płat
    leczenie jodem promieniotwórczym (jodem radioaktywnym; 131I), które jest stosowane w leczeniu m. in. raka tarczycy, choroby Gravesa i Basedowa czy wola guzkowego nadczynnego
    zapalenia tarczycy (np. podostre zapalenie tarczycy, poporodowe zapalenie tarczycy); w tych przypadkach niedoczynność tarczycy może być przemijająca
    polekowa niedoczynność tarczycy
    niedobór jodu
    napromienianie okolicy szyi z powodu nowotworów (np. piersi) może nawet po wielu latach skutkować niedoczynnością tarczycy

Wtórna niedoczynność tarczycy ma swoje przyczyny w przebiegu chorób przysadki, a trzeciorzędowa niedoczynność tarczycy spowodowana jest nieprawidłową pracą podwzgórza.

Wrodzona niedoczynność tarczycy może wynikać z braku tarczycy lub jej nieprawidłowego wykształcenia, nieprawidłowości dotyczących przysadki czy podwzgórza, lub z powodu niedoboru jodu.

Przyczyną wrodzonej subklinicznej niedoczynności tarczycy może być dyshormonogeneza - zaburzenia biosyntezy hormonów tarczycy, które jest dziedziczne.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy: objawy

W przypadku subklinicznej niedoczynności tarczycy nie stwierdza się typowych objawów (przy obniżonym stężeniu hormonów tarczycy), ale mogą występować:

    stany obniżonego nastroju
    depresja
    zaburzenia gospodarki lipidowej - tj. zwiększone stężenie cholesterolu całkowitego i frakcji LDL, co zwiększa zagrożenie miażdżycą i chorobami układu krążenia

Kliniczne objawy niedoczynności tarczycy

    męczliwość
    duszność wysiłkowa
    spłycenie oddechu
    nadmierna senność
    stałe odczuwanie zimna (nawet w upalne dni)
    częste zaparcia
    sztywność mięśni
    ból stawów
    przyrost wagi mimo braku apetytu
    ochrypły głos
    słabsza pamięć
    osłabiona zdolność koncentracji
    obrzęk powiek
    "nalana" twarz
    często pojawia się tzw. drugi podbródek
    obrzęk szyi
    zanikają dołki nad obojczykami
    zaburzenia miesiączkowania
    łamliwość i wypadanie włosów
    przerzedzanie się brwi
    sucha skóra
    utrata owłosienia w dołach pachowych
    obniżenie nastroju i myśli depresyjne
    objaw "brudnych kolan", "brudnych łokci"
    ślepota zmierzchowa
    zatrzymanie wody w organizmie
    trudności z utrzymaniem ciąży
    impotencja
    zmniejszenie libido
    objawy choroby wieńcowej
    bradykardia zatokowa
    spowolnienie ruchów
    gromadzenie się płynu w otrzewnej

Ważne

Tarczyca, czyli gruczoł tarczowy znajduje się na szyi przed tchawicą. Mimo niewielkich rozmiarów tarczyca ma ogromny wpływ na naszą kondycję psychiczną i fizyczną. Produkuje bowiem hormony, które sterują przemianą materii we wszystkich narządach i tkankach organizmu.

Niedoczynność tarczycy: badania diagnostyczne

W diagnozowaniu niedoczynności tarczycy podstawą są badania hormonalne. Najpierw sprawdza się stężenie TSH we krwi - gdy jego wynik jest powyżej normy, należy sprawdzić poziom tyroksyny (fT4). Jeśli mamy do czynienia z pierwotną niedoczynnością tarczycy, wynikającą z choroby tego gruczołu, to podwyższonemu stężeniu TSH towarzyszyć będzie obniżony poziom fT4.

W niedoczynności tarczycy wtórnej i trzeciorzędowej poziom hormonu TSH jest obniżony, tak samo jek poziom fT3 oraz fT4.

W przypadku subklinicznej (utajonej, podklinicznej) niedoczynności tarczycy (SNT) stwierdza się wzrost stężenia tyreotropiny (TSH) we krwi powyżej górnej granicy normy (czyli powyżej 4,5 mIU/l), przy prawidłowym stężeniu wolnej tyroksyny (fT4) i trijodotyroniny (fT3), które nie wynika z innych przyczyn (np. przyjmowania jodu, neuroleptyków czy H2-blokerów).

Lekarz może również zlecić oznaczenie stężeń przeciwciał przeciwtarczycowych w surowicy, a zwłaszcza przeciwciał przeciwko tyreoperoksydazie (anty-TPO) lub przeciwko tyreoglobulinie (anty-TG): podwyższone stężenie anty-TPO jest charakterystyczne dla choroby Hashimoto.

Poza tym, w postawieniu diagnozy może pomóc USG tarczycy – pomaga ustalić, jaka jest przyczyna niedoczynności tarczycy (np. choroba Hashimoto). Gdy niedoczynność jest zaawansowana, a objawy nasilone, USG jamy brzusznej i RTG klatki piersiowej pozwalają sprawdzić, czy w jamach ciała nie gromadzi się płyn, a EKG może wykazać bradykardię zatokową (zbyt wolną czynność serca) oraz niski woltaż załamków.

Problem

Pracą tarczycy steruje hormon TSH wytwarzany w przysadce mózgowej. Sama tarczyca produkuje i wydziela do krwi trzy hormony: trójjodotyroninę (T3), tyroksynę (T4) oraz kalcytoninę. Sterują one przemianą materii w całym organizmie. Do ich produkcji tarczyca potrzebuje odpowiedniej ilości jodu, który przyswajamy z pożywienia i powietrza. Jeżeli tarczyca wytwarza za mało lub za dużo hormonów, zaczynają się problemy zdrowotne. Cztery razy częściej dotyczą one kobiet niż mężczyzn.

Niedoczynność tarczycy: leczenie

Leczenie niedoczynności tarczycy polega na regularnej suplementacji brakujących hormonów tarczycy, czyli na przyjmowaniu preparatów tyroksyny. Obecnie jest to lewotyroksyna produkowana syntetycznie, która ma działanie jak hormon wytwarzany w tarczycy.
Efekty działania różnych preparatów lewotyroksyny mogą być nieco odmienne, dlatego lekarze radzą, by zawsze przyjmować ten sam preparat.

To lekarz ustala zarówno początkową dawkkę leku jak i jej ewentualne zmiany. Leczenie tyroksyną, szczególnie w pierwszym okresie powinno być ściśle monitorowane, a dawki leków ustalane na podstawie badań kontrolnych. Dlatego, w przypadku pierwotnej niedoczynności tarczycy tak ważne są regularne pomiary stężenia TSH - na początkowym etapie wykonuje się je co 6-12 tygodni, a gdy niedoczynność tarczycy uda się wyrównać, wykonuje się je co 6-12 miesięcy. W przypadku wtórnej i trzeciorzędowej niedoczynności tarczycy skuteczność leczenia monitoruje sie na podstawie badania poziomu tyroksyny (T4).
Warunkiem wyrównania niedoczynności tarczycy jest właściwie dobrana dawka lewotyroksyny i regularne jej przyjmowanie.

Jak przyjmować leki, by ich działanie było skuteczne?

W przypadku lewotyroksyny szczególnie ważne jest jej regularne przyjmowanie, najlepiej robić to zawsze o tej samej porze, zwykle rano, koniecznie na czczo, około 30-60 min przed posiłkiem, popijając wodą. Niektóre leki (np. preparaty żelaza) nie powinny być przyjmowane z lewotyroksyną.


http://www.poradnikzdrowie.pl/sprawdz-sie/sygnaly-ciala/niedoczynnosc-tarczycy-przyczyny-objawy-leczenie_33584.html

Prześlij komentarz

Obsługiwane przez usługę Blogger.