17,000 Polek dowiaduje się co roku, że ma raka piersi. Aż 6,000 umiera z powodu tego nowotworu. Czy niektóre z nas mają predyspozycje do jego rozwinięcia? Jak to sprawdzić?

Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w krajach rozwiniętych, w tym również w Polsce. Dane z 2013 roku wskazują, że rocznie diagnozuje się go u ponad 17 tysięcy kobiet w naszym kraju, a niemal 6 tysięcy chorych umiera w konsekwencji jego rozwoju.

Rak piersi – dlaczego się rozwija?

Nie ma jednej, konkretnej przyczyny wystąpienia choroby nowotworowej – na jej rozwój ma wpływ wiele różnych czynników, wśród których wymienia się:
  • wiek ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem, 80% wszystkich przypadków nowotworu występuje po 50. roku życia,
  • czynniki reprodukcyjne ryzyko rozwoju nowotworu jest zwiększone u kobiet, w przypadku których pierwsza miesiączka wystąpiła w młodym wieku lub menopauza wystąpiła w wieku późnym. Większe prawdopodobieństwo choroby istnieje także u tych pań, które nigdy nie rodziły lub urodziły pierwsze dziecko po 35. roku życia,
  • styl życia według wyników przeprowadzanych badań ryzyko wystąpienia raka piersi zwiększa się w przypadku kobiet z nadwagą, spożywających duże ilości tłuszczów, a także w przypadku tych nadużywających alkoholu,
  • predyspozycje genetyczne do czynników ryzyka rozwoju nowotworu należy także obciążenie mutacjami takich genów jak BRCA1, BRCA2 czy CHEK2.  

Jak rozpoznać raka piersi?

W początkowym stadium nowotwory złośliwe piersi zwykle nie powodują żadnych dolegliwości najczęściej powstały guzek rozpoznawany jest przez kobietę przypadkowo podczas samobadania piersi lub podczas badań kontrolnych (takich jak USG czy mammografia).
Wśród objawów, które mogą pojawić się w przebiegu choroby, wyróżnia się: zmianę wielkości lub kształtu piersi, wyciek wydzieliny z brodawki sutkowej, wciągnięcie brodawki, a także powiększenie węzłów chłonnych nadobojczykowych lub pachowych.
Im później nowotwór zostanie zdiagnozowany, tym bardziej jest zaawansowany i tym mniejsza szansa na pokonanie choroby w późnym stadium pojawiają się przerzuty do różnych narządów organizmu, np. wątroby, kości czy płuc.

Mutacje genetyczne, które predysponują do rozwoju raka piersi

Występowanie ok. 10-30% wszystkich nowotworów złośliwych piersi jest związane z obciążeniem genetycznym – wśród cech charakterystycznych takich przypadków wyróżnia się: młody wiek osoby chorej, rozwój nowotworu w obu piersiach, a także jego rodzinne występowanie.
W polskim społeczeństwie najbardziej powszechne są mutacje genów BRCA1 i BRCA2 geny te m.in. kontrolują przebieg naprawy uszkodzeń powstałych w DNA, a także przebieg podziałów komórkowych. Szacuje się, że w Polsce ok. 200 tysięcy osób jest obciążonych mutacjami w tych genach całożyciowe ryzyko rozwoju raka piersi w ich przypadku wynosi aż 56-70%. Ponadto nieprawidłowości te zwiększają również prawdopodobieństwo wystąpienia raka jajnika.
Inne niebezpieczne mutacje dotyczą genu CHEK2, który także reguluje przebieg podziałów komórkowych w Polsce mutacją tego genu obciążona jest jedna na sto osób. Ryzyko rozwoju raka piersi w ich przypadku wynosi ok. 30-40%. Ponadto mutacje genu CHEK2 przyczyniają się również do wzrostu ryzyka zachorowania na raka jelita grubego, nerki oraz tarczycy. Mutacje w wyżej wymienionych genach są dziedziczone w sposób autosomalny dominujący, co oznacza, że istnieje 50-75% szans na przekazanie ich potomstwu.

Rak piersi – działania, które pozwolą wykryć go we wczesnym stadium

W przypadku nowotworów piersi największe znaczenie ma odpowiednia profilaktyka, dzięki której możliwe jest wczesne wykrycie choroby (co z kolei wiąże się z ponad 90% szansą na jej pokonanie). Bardzo ważne są systematyczne badania kontrolne wszystkie kobiety powinny badać piersi samodzielnie raz w miesiącu, co najmniej raz w roku odwiedzać lekarza ginekologa, a także regularnie wykonywać USG piersi lub badanie mammograficzne.
Osoby, w rodzinach których pojawiły się już przypadki nowotworu piersi (zwłaszcza przed 50. rokiem życia), powinny rozważyć przeprowadzenie badania genetycznego w kierunku obciążenia mutacjami genów BRCA1, BRCA2 czy CHEK2. Nosicielki takich mutacji muszą wykonywać badania kontrolne znacznie częściej w porównaniu do osób z genami prawidłowymi, mogą też rozważyć profilaktyczną mastektomię (usunięcie piersi) zabieg ten zmniejszy ryzyko rozwoju raka o 90%.

Prześlij komentarz

Obsługiwane przez usługę Blogger.